سخن روز

نظامي گنجه اي

جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد، متخلص به نظامی و نامور حکیم نظامی (زاده ۵۳۵ هـ. ق در گنجه. درگذشته ۶۰۷–۶۱۲ هـ. ق) شاعر و داستان‌سرای ایرانی پارسی‌ گوی در سده ششم هجری (دوازدهم میلادی)، که به‌عنوان صاحب سبک و پیشوای داستان ‌سرایی در ادبیات پارسی شناخته شده ‌است. آرامگاه نظامی گنجوی، در حاشیه غربی شهر گنجه قرار دارد. نظامی در زمره گویندگان توانای شعر پارسی است، که نه‌ تنها دارای روش و سبکی جداگانه است، بلکه تأثیر شیوه او بر شعر پارسی نیز در شاعرانِ پس از او آشکارا پیداست. نظامی از دانش‌های رایج روزگار خویش (علوم ادبی، نجوم، فلسفه، علوم اسلامی، فقه، کلام و زبان عرب) آگاهی گسترده‌ای داشته و این ویژگی از شعر او به روشنی دانسته می‌شود. روز ۲۱ اسفند در تقویم رسمی ایران روز بزرگداشت نظامی گنجوی است.
از زندگانی نظامی اطلاعات دقیق در دست نیست و درباره سال تولد و وفات او نقل‌های تذکره‌ نویسان مختلف است. آن چه مسلم در شهر گنجه می ‌زیست و در همین شهر وفات یافت است. وی خیلی زود یتیم شد و از ابتدا توسط دایی مادرش بزرگ شد و تحت حمایت وی تحصیل نمود. مادر او از اشراف کرد بوده و این بر پایه یک بیت از دیباچهٔ لیلی و مجنون («گر مادر من رئیسه کرد…») دانسته شده‌است. خودش نام و نسبش را در ابیاتش آورده، که بنابراین شعر، نام خودش الیاس و نام پدرش یوسف بن زکی بن مؤید بوده‌ است:
در خط نظامی ار نهی گام                              بینی عدد هزار و یک نام
والیاس که الف بری ز لامش                          هم با نود و نه است نامش
ز این ‌گونه هزار و یک حصارم        با صد کم یک سلیح دارم
گر شد پدرم به سنت جد                             یوسف، پسر زکی مؤید
کتاب های نظامی (خمسه نظامی):
مخزن‌الاسرار،  خسرو و شیرین،  لیلی و مجنون،  هفت‌پیکر، اسکندرنامه (شرف ‌نامه، اقبال ‌نامه)
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن